Doneer aan de Mr. Hans van Mierlo Stichting

vrijdag 12 maart 2021

#EUolifant in de Tweede Kamer, column 5

De gehele brochure is hier te vinden.

In de aanloop naar de verkiezingen lijkt er maar weinig aandacht voor Europa te bestaan. En dat terwijl op de agenda van de Europese Unie grote vraagstukken staan – over rechtsstatelijkheid, klimaat, migratie en digitalisering. Een volgend kabinet zal zich daar dan ook zeker toe moeten verhouden. Op Twitter is de #EUolifant in het leven geroepen om te wijzen op de EU als olifant in de kamer tijdens de campagne. Voor de Mr. Hans van Mierlo Stichting geven een aantal auteurs hun kijk op de EU-olifant.


 

Europa is niet ons buitenland, maar ons binnenland

door Rob Jetten, fractievoorzitter D66

Het is teleurstellend dat de Europese Unie geen thema is in deze verkiezingen. Maar helaas is het ook geen verrassing. De afgelopen 10 jaar hebben we in Nederland vaak enkel over de EU als kostenpost gepraat. Onze debatten komen niet veel verder dan de hoogte van de begroting, of geld naar Griekenland en Italië. Het publieke debat gaat in Nederland zelden over de inhoud, over wat de EU voor ons betekent en over wat we samen willen bereiken voor onze samenleving, welvaart en vrijheid.

Dat is een gemiste kans, want de EU is verweven met ons land. We kunnen niet praten over grote grensoverschrijdende uitdagingen – op het gebied van klimaat, Big Tech, of veiligheid – zonder in Europese oplossingen te denken. Europese instanties werken nauw samen om burgers te beschermen tegen terrorisme en cyberattacks. Europese handel creëert ontzettend veel werkgelegenheid bij Nederlandse bedrijven: zo is een derde van de banen in Nederland een gevolg van ondernemingen over de grens.

Wat mij betreft is dit waar we het vaker over moeten hebben. Niet alleen in de laatste weken voor de verkiezingen, maar in het bredere publieke debat. Laten we met elkaar in gesprek gaan over wat de EU voor ons kan betekenen en waar wij willen dat de Europese samenwerking heen gaat. Voor mij is dat duidelijk.

Op het wereldtoneel moet de EU slagvaardiger worden: een volwaardige speler, zodat we geen speelbal worden tussen China en de Verenigde Staten. Daarom moet Nederland aansluiting zoeken bij initiatieven van Frankrijk en Duitsland op het vlak van Europees veiligheidsbeleid, zoals de Adviesraad Internationale Vraagstukken vorig jaar al onderstreepte. Daar hoort ook een Europese Veiligheidsraad bij, om de Britten bij ons aangesloten te houden en in de EU meer eenheid te bereiken.

Tegelijkertijd moet de EU democratischer worden. Dat vergt een volwassen Europees Parlement dat recht van initiatief krijgt en individuele Commissarissen kan wegsturen. Het vergt ook sterkere samenwerking tussen nationale parlementen onderling in Europese zaken, en tussen nationale parlementen en het Europees Parlement. Én het vergt ruimte voor directe betrokkenheid van burgers, zoals tijdens de aanstaande Conferentie over de Toekomst van Europa. Daar moeten we ons ook als politici in de Tweede Kamer hard voor maken.

Bovendien moet de EU snel en daadkrachtig op kunnen treden tijdens crises en waar nodig lidstaten aan kunnen spreken op hun verantwoordelijkheden. Dat kan ook vragen dat we mandaat en mogelijkheden geven aan de Europese Commissie om de leiding te nemen, bijvoorbeeld door instrumenten als het rechtsstatelijkheid mechanisme. De Commissie moet die effectief gaan gebruiken.

Als opdracht na de verkiezingen neem ik mee dat we het in de Haagse politiek meer over Europa gaan hebben. Dat heeft D66 altijd gedaan en dat blijf ik doorzetten. We moeten het niet alleen hebben over hoeveel de EU ons kost, maar vooral ook over welke kansen de EU ons biedt. Kansen om de klimaatcrisis het hoofd te bieden, zoals met de Europese Green Deal. Kansen om de digitale transitie vorm te geven, zoals met het nieuwe pakket aan voorstellen van de Commissie om Big Tech te reguleren. Want Europa is niet ons buitenland, maar ons binnenland.

Afbeelding van Christian Lue op Unsplash.